Impact story: Waterinfo Rijkswaterstaat

Om en nabij zeven jaar geleden werd de website Waterinfo.nl ontwikkeld door Rijkswaterstaat. Sindsdien wordt deze website veelvuldig geraadpleegd door onder andere vissers, biologen en andere geïnteresseerden. Op de website kan men een kaart raadplegen waarop alle Rijkswateren te analyseren zijn, van hoogwatergolven tot de water temperaturen en meer. We spraken met Thijs van Loon over deze toepassing. 

Kun je jezelf even kort voorstellen? Wie ben je en waar werk je?

Mijn naam is Thijs van Loon, ik heb een achtergrond in civiele techniek (grond, wegen en waterbouw) met een master in geodata. Ik ben twee jaar geleden gestart met het traineeship van Rijkswaterstaat. Ik heb tijdens deze periode meegewerkt aan diverse projecten en onderwerpen. Zo heb ik een opdracht bij het programma Kustlijnzorg uit mogen voeren, kaarten en viewers ontwikkeld bij de afdeling van dataontwikkeling en -advies en ook bij het Nationaal Dataportaal Wegverkeer heb ik mijn steentje bijgedragen. Momenteel ben ik werkzaam binnen het waterdomein, zo werk ik aan de website waterinfo.rws.nl. 

Aan welke toepassing heb je gewerkt?

Ik heb gewerkt aan de toepassing Waterinfo. Dit is een interactieve kaart waarop alle Rijkswateren (langs de kust en rivieren in Nederland) te analyseren zijn. Verschillende datastromen komen hier in één kaart samen, deze kaart is door iedereen te raadplegen. Naast waterinfo is er ook nog ‘Waterinfo extra’, dit is een meer geavanceerde kaart voor data kenners en gebruikers. 

'Wanneer er drastische veranderingen, zoals bijvoorbeeld hoogwaterperioden, op komst zijn, zie je dit terug in het gebruik van waterinfo'.

Voor wie heb je dat gedaan en waarom?

Deze website is zo’n zeven jaar geleden ontwikkeld om door middel van een overzichtelijke kaart het grote publiek aan te schrijven met de data die Rijkswaterstaat beschikbaar heeft. En tevens gebruikers van de kaart te informeren en te waarschuwen voor opkomende hoogwatergolven. De kaart toont tevens aan hoe Rijkswaterstaat de controle heeft over de waterstanden in Nederland. 

Wanneer er drastische veranderingen, zoals bijvoorbeeld hoogwaterperioden, op komst zijn, zie je dit terug in het gebruik van waterinfo. Naast waterhoogten hebben we nog veel meer datasets beschikbaar. Bijvoorbeeld over de temperatuur van de wateren, hoe schoon het water chemisch gezien is, hoe levendig het biologisch gezien is, et cetera. 

Onze gebruikers zijn onder te verdelen in verschillende groepen. Zo maken er bijvoorbeeld veel surfers, zwemmers, vissers en biologen gebruik van onze datasets voor eigen gebruik en om zichzelf te informeren. Wij willen waterinfo steeds completer maken binnen alle waterdata die we nu hebben. Momenteel zijn we over de helft van de data die we willen onderbrengen, we hebben daarnaast ook biologische data (bijvoorbeeld de soorten algen die in onze wateren leven), de visstanden, drijvend zwerfafval etc. we willen de hoeveelheid data die we publiceren binnen deze toepassing,  steeds meer verbreden en zo completer maken voor de gebruiker.

Welk probleem los je daarmee op?

Met waterinfo informeer je de gebruiker en iedereen die het interessant vindt om meer te weten te komen over de wateren in Nederland. De burger kan deze website raadplegen voor diverse doeleinden en wij hopen met het beschikbaar stellen van deze data meer inzichtelijk te krijgen wat er zoal gebeurt op het water.

Wat betekent deze toepassing voor de gebruiker?

Gebruikers kunnen voor eigen doelen de waterstand meten met de meest actuele data die Rijkswaterstaat beschikbaar stelt.

'Al die data staat nu op één plek en is voor iedereen beschikbaar'.

Wat is er veranderd voor je gebruikers sinds ze deze toepassing hebben?

De data die nu op Waterinfo getoond wordt, stonden voorheen in verschillende losse applicaties die vooral intern gebruikt werden. Waterinfo is een stuk gebruiksvriendelijker. Al die data staat nu op één plek en is voor iedereen beschikbaar. 

Welke data gebruik je hiervoor?

Alle datastromen komen vanuit allerlei systemen samen. Bijvoorbeeld van het ‘Landelijk Meetnet Water’. Met meer dan 400 meetpunten worden continue hydrologische metingen op waterstand, golfhoogte en ook zoutgehalten gedaan. Deze gegevens worden vervolgens door ons elke tien minuten gepubliceerd. Ook hebben we het laboratorium van Rijkswaterstaat, daar komen met regelmaat chemische watergegevens voorbij (allerlei stoffen die je wel/niet in het water wil hebben). Daarnaast geeft het KNMI de windgegevens aan ons door (dit betreft de windrichting en de windsnelheid), zo kunnen wij zien wat voor windsnelheden we kunnen verwachten. Dit is vooral tijdens het stormseizoen belangrijk. Zo hebben we ook nog verschillende ‘specials’ zoals zwerfafval en biologische data. Voor de meting van zwerfafval zijn er vrijwilligers op diverse locaties in Nederland die elke 100 meter meten hoeveel zwerfafval er op een plek ligt. 

'De grote uitdaging ligt daar waar de gebruikers deze openbare informatie aftappen en gebruiken'.

Elk project kent ook uitdagingen. Waar liep jij tegenaan?

We hebben naast Waterinfo ook de Waterinfo-API, hiermee kunnen onderzoekers en ontwikkelaars geautomatiseerd data opvragen. We hebben ook veel andere uitgangen zoals bijvoorbeeld teletekst, de waterkamer binnen Rijkswaterstaat (hier kunnen de waterkeringen geopend en gesloten worden), vele websites, applicaties en informatieborden langs toeristische plekken en ook veel onderzoekers die software hebben geschreven op onze data. De grote uitdaging ligt daar waar de gebruikers deze openbare informatie aftappen en gebruiken. Ergens komt alle data en informatie samen, maar zodra wij onderhoud willen uitvoeren en even een stekker eruit trekken is het nog niet direct duidelijk welk systeem er dan plat gaat. Binnenkort gaan we op de achtergrond “omstekkeren” naar een moderner systeem. Waterinfo is ons eigen eindpunt, daarvan weten we hoe de keten in elkaar zit. Bij open data weet je niet wie je eindgebruikers exact zijn, dat is wel erg lastig. We doen daarom ons best de eindgebruikers op onze website te informeren over services, wijzigingen en updates, dat is op dit moment waar voor ons de uitdaging ligt. 
 
Als je terugkijkt: wat is dan anders gelopen dan je dacht?

Toen ik met deze functie begon kon ik het mezelf lastig voorstellen waar deze data allemaal voor gebruikt wordt. De website en de API zagen er leuk uit, maar voor wie doe je het? Via onze collega’s van de Servicedesk Data kwamen al snel tientallen vragen binnen van eindgebruikers. Vooral over hoe de website en de API services werken, maar ook hoe data geïnterpreteerd kon worden. Daar komt mijn achtergrond goed van pas, en het geeft me veel energie om eindgebruikers op deze manier te mogen helpen met hun project of onderzoek. 

Wat is je persoonlijke band met het onderwerp?

Als klein mannetje speelde ik vaak langs de Maas nabij Den Bosch. Veel mensen weten niet dat je ook daar nog eb en vloed hebt. Maar als je net een prachtig zandkasteel gemaakt hebt met een gracht eromheen leer je dat echt wel. Water en zijn krachten hebben me altijd gefascineerd. 

In de toekomst lijkt het ons mooi om toe te werken naar een semantisch web'. 

What's next? Wat staat er op de planning op het gebied van data?

Het normaliseren van de termen die we gebruiken. Zo kun je chemische stoffen bijvoorbeeld op meerdere manieren omschrijven. Daar zijn reeds standaarden voor, zoals de ‘Aquo Standaard’, hier werken we momenteel steeds meer naartoe en zodra we dit onder de knie hebben gaan we hier volledig op over. Dit is voor onderzoekers ideaal, zij weten dan namelijk precies wat voor stof wij gemeten hebben in de wateren, eenduidige benamingen voor alle stoffen is dus het doel voor de komende periode. En in de toekomst lijkt het ons mooi om toe te werken naar een semantisch web. Wij hebben nu al collega’s die daar iedere dag hard mee bezig zijn.  

Wat kan Data.Overheid.nl voor je betekenen? Waar heb je behoefte aan?

Onze gebruikersgroep is ontzettend breed, we krijgen regelmatig vragen binnen via onze data-servicedesk. Data.overheid.nl kan ons vooral helpen bij de betere vindbaarheid en de uitleg die we daarbij bieden. Zodat onze services beter vindbaar en te benaderen zijn, daar is soms een handleiding bij nodig. Ook om de data die we ontsluiten, beter te kunnen duiden. 

Is er nog iets anders dat je over dit onderwerp kwijt wilt?

Met de uitdagingen rondom klimaatverandering, verdroging, verzilting, bodemdaling en zeespiegelstijging krijgen we allemaal steeds meer te maken. Niemand kan daar nog omheen. Waterinfo is een goed medium om dit soort verhalen te vertellen met feiten, in de hoop dat we allemaal ons steentje bij gaan dragen om hiertegen te strijden. 

Als mensen na het lezen behoefte hebben aan meer informatie, waar kunnen ze dan terecht?

Bij Data.Overheid.nl kun je al je vragen indienen over dit onderwerp. Op de website van Waterinfo kun je diverse informatie terugvinden, te allen tijden kunnen mensen contact opnemen met onze Servicedesk Data, zij beantwoorden graag alle vragen hierover. De Servicedesk Data kan goed onderscheid maken tussen informatieanalisten en mensen die wat meer verduidelijking nodig hebben over de website. 

We hebben niet alleen waterinfo als eindpunt van data, maar ook de waterinfo API. In die API kunnen geavanceerde gebruikers, geautomatiseerd data ophalen, deze komt vervolgens in JSON formaat terug. Het is ontzettend leuk dat dit opgepakt wordt door de open source community. 

Meepraten over de impact van data?

Word gratis lid van onze data communities, binnen 1 minuut heb je een account aangemaakt en praat je mee op: www.datacommunities.nl.