De impact van hergebruikte overheidsdata:

Van losse eilandjes naar één digitaal overzicht: hoe Pubbl de overheid helpt slimmer samen te werken.

Toepassing: Pubbl https://data.overheid.nl/community/application/pubbl 

Digitaliseringsprojecten bij de overheid zijn complex en raakvlakken zijn vaak moeilijk te overzien. Hoewel er genoeg informatie is over wetgeving, ICT-projecten, overheidsfinanciën en aanbestedingen, staat deze verspreid over meerdere portalen. Pubbl, een nieuwe informatievoorziening die recent is toegevoegd aan de toepassingsrubriek van data.overheid.nl, brengt hier verandering in. Pubbl verzamelt en structureert data rondom overheidsopdrachten, beleid en marktpartijen voor zowel publieke als private organisaties. Door deze open data slim te combineren en in hun context te tonen, creëert Pubbl heldere inzichten die overheidsorganisaties en leveranciers helpen om betere beslissingen te nemen en efficiënter samen te werken. Voor dit artikel sprak ik met Marten Poutsma, een van de oprichters van Pubbl, over hoe dit in de praktijk werkt en wat dit betekent voor de overheid.

Het probleem: waardevolle data, maar versnipperde eilandjes

Wanneer een ministerie nieuw beleid maakt of een overheidsorganisatie een groot digitaliseringsproject start, komt daar ontzettend veel bij kijken. Er moeten wetten worden aangepast, werkprocessen bedacht, ICT-systemen aangepast of gebouwd en leveranciers worden gecontracteerd. Om goed geïnformeerde beslissingen te nemen tijdens al deze processen om van beleid naar juiste uitvoering te komen, is er een schat aan informatie te halen uit de grote hoeveelheden open data die de overheid publiceert. Denk aan gegevens over lopende ICT-projecten, openbare aanbestedingen, wetgevingstrajecten en overheidsfinanciën.

Volgens Marten ligt de uitdaging van geïnformeerd blijven niet in een gebrek aan data, maar in de versnippering ervan. We weten ontzettend veel over individuele zaken, maar brengen het niet in verband met elkaar. De data staan veelal op zichzelf in losse registers en databases, terwijl feiten en cijfers pas echt betekenis krijgen wanneer de onderlinge samenhang in beeld wordt gebracht. Wil je weten welke ICT-projecten er lopen bij een organisatie, welke wetten belangrijk zijn en welke leveranciers meedoen? Dan moet je nu in veel verschillende bronnen zoeken en vergelijken. Marten stelt dat dit kostbare tijd vergt en het risico vergroot dat cruciale inzichten over het hoofd worden gezien.

De oplossing: Pubbl geeft context aan open data

Pubbl pakt deze uitdaging aan door open data niet alleen te verzamelen, maar vooral gegevens met elkaar te verbinden. Het platform fungeert als een informatievoorziening voor het complete ecosysteem van digitale overheidsvernieuwing: van beleidsontwikkeling tot en met de uitvoering, voor organisaties van opdrachtgevers en ICT-leveranciers.

De kern van Pubbl is een datamodel dat de gegevens uit diverse openbare bronnen overzichtelijk samenbrengt. Het Register Overheidsorganisaties vormt hierbij de centrale ruggengraat. Hierdoor ontstaat een heldere structuur van hoe het overheidslandschap is opgebouwd. Pubbl verrijkt en combineert deze basis met gegevens uit acht bronnen:

• Register Overheidsorganisaties (ruggengraat)
• Wetgevingskalender (inclusief uitvoeringstoetsen)
• TenderNed (aanbestedingsinformatie)
• Stelselcatalogus (basisregistraties)
• Rijksbrede contracten (raamovereenkomsten en dynamische aankoopsystemen)
• Rijks ICT dashboard
• Rijksbrede dienstverleners (shared service organisaties ICT & Inkoop)
• Jaarcijfers Agentschappen & ZBO's (rijksfinanciën)

Door deze gegevens aan elkaar te koppelen, verandert ruwe data in bruikbare informatie. Bezoekers zien niet langer een losse uitvraag of een enkele wet, maar het complete plaatje in de context van de organisatie. Pubbl blijft daarbij transparant: elk gegeven bevat een directe verwijzing naar de originele bron op bijvoorbeeld data.overheid.nl, zodat de herkomst en authenticiteit altijd geborgd blijven. Pubbl informeert zonder te interpreteren of een mening te geven.

De praktijkwaarde: sneller inzicht en betere keuzes

Wat betekent deze gebundelde informatie in de praktijk? Voor zowel publieke organisaties als private leveranciers levert het direct tijdwinst en beter inzicht op.
Stel dat een projectmanager of inkoopadviseur bij een overheidsdienst een nieuw ICT-traject moet voorbereiden. Normaal gesproken vraagt de voorbereiding en oriëntatie veel uitzoekwerk. Met Pubbl kan een gebruiker direct zien welke projecten de afgelopen jaren zijn uitgevoerd, welke contracten lopen, hoe het verloop qua budget en doorlooptijd is geweest en met welke wetgeving de organisatie te maken heeft.
Een bijzonder waardevol inzicht ontstaat bijvoorbeeld bij het combineren van de Wetgevingskalender met uitvoeringstoetsen en projectinformatie. Wanneer een wet verandert, moeten uitvoeringsorganisaties controleren of het voorgenomen beleid haalbaar is in hun ICT-systemen. Door deze gegevens in samenhang te presenteren, wordt vooraf inzichtelijk welke eisen op een organisatie afkomen. Dit helpt marktpartijen én overheid om realistischer te plannen, betere aanbestedingen te formuleren en verrassingen tijdens de uitvoering te voorkomen.

"Data op zichzelf zegt niet veel. Pas wanneer je gegevens uit verschillende bronnen in hun context plaatst, ontstaat er inzicht waarmee organisaties beter kunnen samenwerken en plannen." -Marten Poutsma

Vooruitblik: een sterkere keten en een hechtere community

De ontwikkeling van Pubbl staat niet stil. Het platform blijft uitbreiden met nieuwe open databronnen, waaronder rapporten van het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT), de NORA-sectorregistraties en de landelijke Aanbestedingskalender.

Het belangrijkste doel van Pubbl is het verbeteren van de collectieve informatiepositie van het hele overheids-ecosysteem. Wanneer overheidsdiensten en IT-leveranciers uitgaan van hetzelfde heldere beeld, kunnen zij hun verwachtingen sneller en eenvoudiger op elkaar afstemmen. Dit versnelt de keten van beleidsontwikkeling naar feitelijke uitvoering.

Ontdek de kracht van open data op data.overheid.nl

Pubbl laat zien wat er mogelijk is wanneer open overheidsdata effectief wordt hergebruikt. Het transformeert een verzameling losse gegevensbestanden tot een praktisch instrument dat bijdraagt aan een transparante en efficiëntere digitale overheid.

Benieuwd naar Pubbl en wat het voor jouw organisatie of project kan betekenen? De toepassing is gratis toegankelijk voor iedereen. Bekijk het profiel van Pubbl in de toepassingenrubriek op data.overheid.nl of ga direct aan de slag via https://pubbl.eu/ 

Over de rubriek Impact van Data: Op data.overheid.nl belichten we inspirerende praktijkvoorbeelden van hoe open data wordt hergebruikt om maatschappelijke en economische waarde te creëren. Heb je zelf een toepassing gebouwd met open overheidsdata? Meld jouw toepassing aan via ons platform!

https://data.overheid.nl/ondersteuning/algemeen/contact